Vier psalmkunstwerken uit het Joodse getto van Venetië
In het Joodse getto van Venetië kwamen onlangs vier kleine, op canvas geschilderde psalmkunstwerken in beeld, gemaakt door een Joodse kunstenaar. De schilderingen verbinden Hebreeuwse en Engelse teksten met kleur, symboliek en geometrische vormen. Elk werk verwijst naar een concrete psalm: Psalm 16, Psalm 92, Psalm 112 en Psalm 115.
Psalmen in beeld
De vier werken zijn geen letterlijke illustraties van een bijbelgedeelte, maar beeldende meditaties op de psalmen. In elk doek komen tekst, teken en kleur samen. Rond de centrale vormen staan kleine handgeschreven notities, figuren en verwijzingen in het Hebreeuws en in het Engels. Zo functioneren deze schilderingen tegelijk als kunstwerk, gebed en zegenwens.
Herkomst uit het getto van Venetië
Juist de herkomst maakt deze werken bijzonder. Het Joodse getto van Venetië is een plaats waar eeuwen van Joods leven, liturgie, geleerdheid en verbeelding samenkomen. Deze kleine canvassen dragen iets van die wereld met zich mee: een tastbare omgang met Schriftwoorden, niet alleen om te lezen, maar ook om te bekijken, te bewaren en mee te nemen.
 | Psalm 16: gezondheid en leven Het eerste doek staat in het teken van Psalm 16. Bovenin is in het Hebreeuws te lezen dat het gaat om gezondheid en een lang leven. Onderaan klinkt een kernregel uit deze psalm mee: “Steeds houd ik de HEER voor ogen, met Hem aan mijn zijde wankel ik niet.” Daarmee verschijnt Psalm 16 hier als een gebed om bewaring, nabijheid en levensvreugde. |
 | Psalm 92: dankzegging en bloei Het tweede werk verwijst naar Psalm 92, de sabbatspsalm van lof en dankzegging. De Engelse tekst “It is good to give thanks unto the Lord” sluit nauw aan bij de openingswoorden uit Psalm 92: “Goed is het om de HEER te loven, uw naam te bezingen, Allerhoogste.” Mogelijk is daarnaast ook een spreuk uit Spreuken verwerkt, waardoor in dit werk dankzegging, wijsheid en genezing samenkomen. De psalm wordt zo niet alleen een lied van lof, maar ook een beeld van bloei en herstel. |
 | Psalm 112: zegen voor werk en beroep Het derde doek draagt als titel een zegen voor succes in beroep en zaken en verwijst naar Psalm 112. Ook hier gaat het niet alleen om uiterlijke voorspoed. Psalm 112 bezingt vooral het leven van wie de HEER vreest, rechtvaardig handelt en mild is voor anderen. Tegen die achtergrond krijgt de regel “Rijkdom en weelde bewonen zijn huis” een bredere betekenis: niet als verheerlijking van bezit, maar als teken van ontvangen zegen. |
 | Psalm 115: zegen voor het huis Het vierde werk noemt Psalm 115 expliciet als “zegen voor het huis”. Dat is een betekenisvolle keuze. Psalm 115 roept op om het vertrouwen niet te stellen op levenloze zekerheden, maar op de HEER alleen. Daarom klinkt juist hier het refrein krachtig mee: “Hij is hun hulp en schild.” Ook de andere regel past daarbij: “De HEER heeft ons in gedachten, Hij zal ons zegenen.” Zo wordt het huis niet alleen als woonruimte gezien, maar als plaats van vertrouwen en ontvangen zegen. |
(Klik op de afbeeldingen om te vergroten)
Tussen talen en tradities
Opvallend is hoe vrij en tegelijk eerbiedig met de teksten wordt omgegaan. De kunstwerken mengen Hebreeuwse titels, Engelse bijbelwoorden en symbolische voorstellingen. Soms lijken ze zich nauw aan één psalm te houden, soms verbinden ze een psalm met een andere bijbelse spreuk die thematisch verwant is. Juist dat maakt deze schilderingen boeiend: ze laten zien hoe psalmen niet alleen worden vertaald in woorden, maar ook in vormen, kleuren en tekens.
Kleine vensters
Deze vier schilderingen vormen kleine vensters op een geleefde omgang met de psalmen. Ze laten zien hoe Bijbelwoorden kunnen reizen tussen talen, tradities en kunstvormen. De psalm wordt hier niet alleen gelezen of gezongen, maar ook geschilderd, als zegen voor het leven, voor het werk en voor het huis.